Kursy trenerskie a kwalifikacje zawodowe - co warto wiedzieć?

W ostatnim czasie coraz częściej pojawiają się pytania dotyczące tego, czy kursy trenerskie - takie jak Trener Umiejętności Społecznych (TUS), Trener Terapii Ręki czy trener grafomotoryki - nadają kwalifikacje do pracy w oświacie. Warto to jasno wyjaśnić, ponieważ wokół tego tematu narosło sporo nieporozumień.

Doskonalenie zawodowe a kształcenie kwalifikacyjne

Jako niepubliczna placówka doskonalenia nauczycieli prowadzimy formy doskonalenia zawodowego. Oznacza to, że nasze kursy służą rozwijaniu kompetencji, a nie nadawaniu kwalifikacji zawodowych w rozumieniu przepisów oświatowych.

Kursy, które oferujemy - w tym kursy trenerskie - są przeznaczone dla osób, które posiadają już odpowiednie wykształcenie i kwalifikacje. Ich celem jest poszerzenie wiedzy, rozwinięcie umiejętności oraz wzbogacenie warsztatu pracy.

Co mówią przepisy?

Kwestia kwalifikacji nauczycieli i specjalistów jest jasno określona w przepisach prawa, w szczególności w Rozporządzenie MEN w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.

Zgodnie z tym rozporządzeniem kwalifikacje uzyskuje się poprzez:

• ukończenie studiów wyższych,
• posiadanie przygotowania pedagogicznego,
• ewentualnie ukończenie studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego (jeśli jest wymagany).

Przepisy te nie wskazują kursów trenerskich jako formy nadającej kwalifikacje.

Kwalifikacje a kompetencje - kluczowa różnica

To bardzo ważne rozróżnienie:

• kwalifikacje - formalne uprawnienia określone przepisami, które pozwalają wykonywać zawód lub zajmować stanowisko,
• kompetencje - wiedza i umiejętności rozwijane poprzez kursy i szkolenia.

Kurs trenerski podnosi kompetencje, ale nie zmienia kwalifikacji zawodowych.

Kto może prowadzić zajęcia specjalistyczne?

Aby prowadzić zajęcia takie jak TUS, terapia ręki czy grafomotoryka, trzeba najpierw posiadać odpowiednie wykształcenie kierunkowe.

Przykłady:

• nauczyciel po studiach pedagogicznych - ma kwalifikacje do pracy w oświacie,
• psycholog po studiach - ma kwalifikacje do pracy jako psycholog,
• pedagog specjalny - ma kwalifikacje do pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach.

Dopiero takie osoby mogą rozszerzać swoje umiejętności poprzez kursy, np.:

• kurs TUS pozwala prowadzić trening umiejętności społecznych jako metodę pracy,
• kurs terapii ręki umożliwia stosowanie elementów tej terapii,
• kurs grafomotoryki rozwija warsztat pracy z dzieckiem w zakresie pisania i motoryki małej.

Kto nie może prowadzić takich zajęć?

Nie każda osoba po ukończeniu kursu może prowadzić zajęcia w systemie oświaty.

Przykładowo:

• stolarz po szkole zawodowej,
• księgowa bez wykształcenia pedagogicznego,
• osoba bez studiów kierunkowych i przygotowania pedagogicznego,

nie posiadają kwalifikacji do prowadzenia zajęć takich jak TUS, terapia ręki czy zajęcia grafomotoryczne.

Sam kurs nie daje podstawy do pracy w oświacie.

Prosty przykład

Wyobraźmy sobie sytuację:

Czy osoba po szkole zawodowej, posiadająca zawód stolarza, mogłaby prowadzić trening umiejętności społecznych albo terapię ręki?

Oczywiście, że nie.

Najpierw trzeba:

• zdać maturę,
• ukończyć studia wyższe kierunkowe (np. pedagogika, psychologia),
• zdobyć przygotowanie pedagogiczne,

a dopiero później można rozwijać swoje kompetencje poprzez kursy specjalistyczne.

Podsumowanie

Kursy trenerskie są wartościowym uzupełnieniem wiedzy i realnie podnoszą kompetencje zawodowe. Nie zastępują jednak wykształcenia i nie nadają kwalifikacji w rozumieniu przepisów.

Najpierw zdobywa się kwalifikacje poprzez edukację formalną, a dopiero potem rozwija je poprzez kursy.

To podstawowa zasada, która obowiązuje w systemie oświaty.